طراحی سیستم‌های انگیزشی در محیط‌های کاری هوشمند

نویسندگان

  • پریسا قنبری گروه مدیریت منابع انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران نویسنده
  • محمدمهدی صابری گروه مدیریت منابع انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران نویسنده مسئول

کلمات کلیدی:

انگیزش کارکنان, محیط‌های کاری هوشمند, هوش مصنوعی, یادگیری ماشین, مدیریت منابع انسانی

چکیده

هدف: هدف این مطالعه مروری تحلیل و تبیین ابعاد و مؤلفه‌های طراحی سیستم‌های انگیزشی در محیط‌های کاری هوشمند با تمرکز بر تلفیق فناوری، عوامل انسانی و راهبردهای سازمانی بود.

روش‌ها و مواد: این پژوهش از نوع مطالعات مروری کیفی بود و داده‌ها صرفاً از مرور ۱۲ مقاله علمی منتخب گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با روش مضمون‌یابی کیفی و استفاده از نرم‌افزار Nvivo 14 انجام شد. فرآیند انتخاب مقاله بر اساس معیارهای مرتبط بودن، اعتبار علمی و دسترسی کامل به متن صورت گرفت و تحلیل تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها سه مضمون اصلی را آشکار ساخت: ۱) فناوری و هوشمندی، شامل هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، محیط‌های تعاملی دیجیتال و بازی‌سازی فرایندهای کاری؛ ۲) ابعاد انسانی و روان‌شناختی، شامل خودکارآمدی دیجیتال، انگیزش درونی، عدالت سازمانی، یادگیری مستمر و تعامل انسان–ماشین؛ و ۳) ساختار و راهبردهای سازمانی، شامل سیاست‌گذاری انگیزشی هوشمند، فرهنگ سازمانی دیجیتال، رهبری تحول‌آفرین، نظام ارزیابی عملکرد هوشمند و طراحی تجربه کاری هوشمند. یافته‌ها نشان دادند که تلفیق هوشمندانه این ابعاد موجب افزایش انگیزش، رضایت شغلی و تعهد سازمانی می‌شود و پایداری انگیزش در محیط‌های کاری هوشمند را تضمین می‌کند.

نتیجه‌گیری: طراحی سیستم‌های انگیزشی در محیط‌های کاری هوشمند مستلزم یک رویکرد چندبعدی است که فناوری، انسان و ساختار سازمانی را همزمان در نظر گیرد. بهره‌گیری از ابزارهای هوشمند، ایجاد فرهنگ سازمانی دیجیتال و رهبری تحول‌آفرین دیجیتال، زمینه‌ساز ارتقای انگیزش و عملکرد کارکنان است. این مطالعه چارچوب مفهومی جامعی ارائه می‌دهد که می‌تواند مبنای طراحی سیستم‌های انگیزشی در سازمان‌های دیجیتال و تحقیقات آینده در حوزه مدیریت منابع انسانی هوشمند قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Al-Qudah, K. A., Obeidat, A. M., & Bataineh, K. A. (2021). The role of digital human resource management in enhancing employee performance. Journal of Management Information and Decision Sciences, 24(2), 1–12.

Avolio, B. J., Walumbwa, F. O., & Weber, T. J. (2014). Leadership: Current theories, research, and future directions. Annual Review of Psychology, 60, 421–449.

Bader, B., & Kaiser, S. (2022). The digitalization of human resource management: Implications for motivation and engagement. European Management Journal, 40(3), 450–465.

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.

Binns, R. (2018). Fairness in machine learning: Lessons from political philosophy. Proceedings of the 2018 Conference on Fairness, Accountability, and Transparency, 149–159.

Cascio, W. F., & Montealegre, R. (2016). How technology is changing work and organizations. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 3, 349–375.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268.

Denison, D. R., & Mishra, A. K. (1995). Toward a theory of organizational culture and effectiveness. Organization Science, 6(2), 204–223.

Friedman, B., Hendry, D., & Borning, A. (2021). A survey of value sensitive design methods. Foundations and Trends in Human–Computer Interaction, 11(2), 63–125.

Kaur, M., & Mittal, R. (2023). AI-driven motivation systems in digital workplaces: A systematic review. Technological Forecasting and Social Change, 192, 122522.

Koivisto, J., & Hamari, J. (2019). The rise of motivational information systems: Gamification and the motivational information system perspective. Journal of Business Research, 95, 275–285.

Korzynski, P., Mazurek, G., & Haenlein, M. (2021). Digital leadership: Perspectives, implications, and future research directions. Management Decision, 59(2), 367–380.

Lee, M. K. (2018). Understanding perception of algorithmic decisions: Fairness, trust, and emotion in response to algorithmic management. Big Data & Society, 5(1), 1–16.

Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007). Psychological capital: Developing the human competitive edge. New York: Oxford University Press.

Marler, J. H., & Boudreau, J. W. (2017). An evidence-based review of HR analytics. International Journal of Human Resource Management, 28(1), 3–26.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

قنبری پ., & صابری م. (2025). طراحی سیستم‌های انگیزشی در محیط‌های کاری هوشمند. راهبردهای مدیریت هوشمند و توسعه, 3(2), 1-12. https://www.jimds.com/index.php/jimds/article/view/48