راهبردهای مدیریت هوشمند و توسعه 3115-9052 1 پیاپی 1 2023 10 13 A Critical Review of Digital Maturity Models in Organizations مروری انتقادی بر مدل‌های بلوغ دیجیتال در سازمان‌ها 1 11 FA سحر حیدری گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران پیمان کرمی گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2023 04 20 <p><strong>Objective:</strong> This study aims to identify, compare, and critically analyze various digital maturity models in organizations to highlight their conceptual similarities, differences, and theoretical gaps, providing an integrative framework for understanding the dimensions and outcomes of digital maturity.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This qualitative research employed a critical review approach. Data were collected through a systematic literature review of 12 peer-reviewed articles selected from Scopus, Web of Science, Springer, and ScienceDirect databases. Thematic analysis was conducted using NVivo version 14 through open, axial, and selective coding. The validity of findings was ensured through iterative comparison and theoretical saturation.</p> <p><strong>Findings: </strong>The analysis revealed that despite methodological diversity, digital maturity models converge around three key themes: technological and infrastructural capabilities, digital leadership and culture, and strategic and performance outcomes. Findings emphasized that digital maturity is a multidimensional and dynamic process shaped by the interplay of technology, organizational culture, and strategic alignment. Furthermore, recent models incorporate ethical, sustainability, and business innovation aspects as integral components of digital transformation.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Digital maturity is not merely the adoption of advanced technologies but the reflection of organizational culture, transformational leadership, and continuous learning. Achieving sustainable digital maturity requires a balanced integration of technological infrastructure with human and cultural capacities. The study’s findings provide a conceptual foundation for developing comprehensive frameworks and actionable strategies to guide digital transformation in organizations.</p> <p><strong>هدف: </strong>هدف این پژوهش شناسایی، مقایسه و تحلیل انتقادی مدل‌های مختلف بلوغ دیجیتال در سازمان‌ها و بررسی اشتراکات، افتراق‌ها و شکاف‌های مفهومی موجود میان آن‌ها است تا چارچوبی تلفیقی برای فهم بهتر ابعاد و پیامدهای بلوغ دیجیتال ارائه شود.</p> <p><strong>مواد و روش‌ها: </strong>این پژوهش از نوع کیفی و در قالب مرور انتقادی انجام شد. داده‌ها از طریق مرور نظام‌مند ادبیات علمی و انتخاب ۱۲ مقاله مرتبط از پایگاه‌های Scopus، Web of Science، Springer و ScienceDirect گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ صورت گرفت. مضامین اصلی پس از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استخراج شدند و اعتبار تحلیل از طریق مقایسه مستمر مضامین و دستیابی به اشباع نظری تضمین گردید.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج تحلیل کیفی نشان داد که مدل‌های بلوغ دیجیتال در عین تنوع رویکرد، از سه محور مفهومی مشترک تشکیل می‌شوند: زیرساخت و قابلیت‌های فناورانه، رهبری و فرهنگ دیجیتال، و پیامدهای عملکردی و استراتژیک. یافته‌ها تأکید کردند که بلوغ دیجیتال فرایندی چندبعدی و پویا است که در آن ترکیب میان فناوری، فرهنگ سازمانی و راهبرد کلان، تعیین‌کننده میزان موفقیت در تحول دیجیتال است. همچنین، مدل‌های جدیدتر بر ابعاد اخلاقی، پایداری و نوآوری در مدل‌های کسب‌وکار تأکید بیشتری دارند.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>بلوغ دیجیتال صرفاً به‌معنای استفاده از فناوری‌های نوین نیست، بلکه بازتابی از بلوغ فرهنگی، رهبری تحول‌گرا و یادگیری سازمانی است. دستیابی به بلوغ دیجیتال پایدار نیازمند تلفیق هوشمندانه زیرساخت‌های فناورانه با ظرفیت‌های انسانی و فرهنگی سازمان است. نتایج این مطالعه می‌تواند مبنایی برای طراحی چارچوب‌های جامع‌تر ارزیابی و راهبردهای عملی در مسیر تحول دیجیتال باشد.</p> https://www.jimds.com/index.php/jimds/article/download/9/10