راهبردهای مدیریت هوشمند و توسعه 3115-9052 3 پیاپی 7 2025 04 07 The Role of Big Data in Governmental Transparency and Accountability نقش کلان‌داده در شفافیت و پاسخگویی دولتی 1 11 FA سعید زارعی گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران الهام خوش‌خلق گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 01 27 <p><strong>Objective:</strong> This study aims to examine how big data contributes to enhancing governmental transparency and accountability within the framework of smart and data-driven governance.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> This research employed a qualitative systematic review design using thematic analysis. Data were collected from 12 peer-reviewed articles retrieved from Scopus, Web of Science, and Google Scholar databases. Inclusion criteria focused on studies related to big data, governmental transparency, and accountability. Data were coded and analyzed using NVivo version 14 through open, axial, and selective coding until theoretical saturation was achieved, allowing for the identification of major conceptual patterns and themes.</p> <p><strong>Findings:</strong> Thematic analysis revealed three core dimensions of big data’s role in transparency and accountability: (1) strengthening data-driven infrastructures and standardization of public information systems, (2) promoting transparency through open data, public monitoring, and access to information, and (3) improving accountability by using analytical and technological mechanisms such as artificial intelligence and blockchain. The findings highlight that big data fosters institutional trust and administrative efficiency when integrated with ethical, legal, and cultural frameworks.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Big data is not merely a technological tool but a strategic mechanism for redefining the relationship between governments and citizens through transparency, accountability, and data justice. The study emphasizes the need to strengthen data infrastructures, enhance data literacy among public employees, and establish clear legal frameworks for data protection to achieve transparent and responsible governance.</p> <p><strong>هدف: </strong>هدف این پژوهش بررسی نقش کلان‌داده در ارتقای شفافیت و پاسخگویی دولت‌ها در چارچوب حکمرانی هوشمند و داده‌محور است.</p> <p><strong>روش‌ها و مواد:</strong> این مطالعه از نوع مرور نظام‌مند کیفی است که با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مرور ۱۲ مقاله علمی منتشرشده در پایگاه‌های بین‌المللی Scopus، Web of Science و Google Scholar گردآوری گردید. معیار انتخاب شامل هم‌راستایی موضوع با کلان‌داده، شفافیت و پاسخگویی دولتی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد تا الگوهای مفهومی و مضامین اصلی استخراج شوند. فرایند تحلیل تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل مضمون نشان داد که کلان‌داده از سه بعد اصلی در شفافیت و پاسخگویی دولتی تأثیرگذار است: (۱) توسعه زیرساخت‌های داده‌محور و استانداردسازی اطلاعات در نظام اداری، (۲) گسترش شفافیت از طریق داده‌های باز، نظارت عمومی و دسترسی آزاد به اطلاعات، و (۳) ارتقای پاسخگویی با استفاده از فناوری‌های تحلیلی و سازوکارهای داده‌محور مانند هوش مصنوعی و بلاک‌چین. یافته‌ها نشان دادند که کلان‌داده در صورتی می‌تواند به ابزاری برای اعتمادسازی و کارآمدی دولت‌ها تبدیل شود که با چارچوب‌های اخلاقی، قانونی و فرهنگی مناسب تلفیق گردد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> کلان‌داده نه‌تنها ابزار فناورانه‌ای برای مدیریت اطلاعات است، بلکه سازوکاری راهبردی برای بازتعریف رابطه میان دولت و شهروندان از طریق شفافیت، پاسخگویی و عدالت داده‌محور محسوب می‌شود. این مطالعه بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های داده‌ای، آموزش سواد داده در نهادهای عمومی، و تدوین مقررات صیانت از داده‌ها برای تحقق حکمرانی شفاف تأکید دارد.</p> https://www.jimds.com/index.php/jimds/article/download/37/37