راهبردهای مدیریت هوشمند و توسعه 3115-9052 2 پیاپی 5 2024 10 05 Global Trends in Data and Artificial Intelligence Governance تحلیل روندهای جهانی در حکمرانی داده و هوش مصنوعی 1 12 FA سحر حیدری گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران پیمان کرمی گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2024 07 22 <p><strong>Objective:</strong> This study aims to systematically analyze global trends in data and artificial intelligence (AI) governance with an emphasis on policy, ethical, and technological dimensions.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> This qualitative review employed a systematic literature review and thematic analysis approach. Data were collected from international databases such as Scopus, Web of Science, and Google Scholar. Twelve articles with strong conceptual relevance to the topic were selected based on theoretical saturation. Data were analyzed using Nvivo version 14 through open, axial, and selective coding to identify major themes and conceptual relationships.</p> <p><strong>Findings:</strong> The findings revealed that global data and AI governance are evolving in three main dimensions: (1) reconfiguration of policy and institutional structures from centralized regulation to multi-level, network-based governance; (2) reinforcement of ethical and legal frameworks emphasizing transparency, data justice, and algorithmic accountability; and (3) emergence of technological challenges resulting from the convergence of new technologies and the need for adaptive governance. The analysis highlighted that successful AI governance depends on international cooperation, technological diplomacy, and the enhancement of public trust.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The study concludes that the future of data and AI governance requires adaptive, interdisciplinary, and ethics-driven frameworks capable of balancing technological innovation, digital security, and social justice. Strengthening regulatory institutions, enhancing algorithmic transparency, and establishing global standards are essential to achieving intelligent and sustainable governance.</p> <p><strong>هدف: </strong>هدف از این پژوهش، بررسی و تحلیل نظام‌مند روندهای جهانی در حوزه حکمرانی داده و هوش مصنوعی با تمرکز بر ابعاد سیاستی، اخلاقی و فناورانه است.</p> <p><strong>روش‌ها و مواد:</strong> این پژوهش از نوع مروری کیفی است که با استفاده از روش مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق بررسی مقالات علمی منتشرشده در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی مانند Scopus، Web of Science و Google Scholar گردآوری شدند. از میان آثار موجود، ۱۲ مقاله که بیشترین ارتباط مفهومی را با موضوع داشتند بر اساس معیار اشباع نظری انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Nvivo نسخه ۱۴ و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت تا الگوها و مفاهیم محوری شناسایی شوند.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد حکمرانی داده و هوش مصنوعی در سطح جهانی در سه محور اصلی در حال تحول است: نخست، بازتعریف ساختارهای سیاستی و نهادی با حرکت از تنظیم‌گری متمرکز به حکمرانی شبکه‌ای و چندسطحی؛ دوم، تقویت چارچوب‌های اخلاقی و حقوقی با تأکید بر شفافیت، عدالت داده‌ای و مسئولیت‌پذیری الگوریتمی؛ و سوم، بروز چالش‌های فناورانه ناشی از همگرایی فناوری‌های نوین و نیاز به حکمرانی تطبیقی. تحلیل‌ها حاکی از آن است که موفقیت در حکمرانی هوش مصنوعی نیازمند همکاری بین‌المللی، دیپلماسی فناورانه و ارتقای اعتماد عمومی است.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌ها بیانگر آن است که آینده حکمرانی داده و هوش مصنوعی مستلزم توسعه چارچوب‌های تطبیقی، میان‌رشته‌ای و اخلاق‌محور است تا بتواند تعادل پویایی میان نوآوری فناورانه، امنیت دیجیتال و عدالت اجتماعی برقرار کند. تقویت نهادهای نظارتی، ارتقای شفافیت الگوریتمی و ایجاد استانداردهای جهانی می‌تواند مسیر حرکت به‌سوی حکمرانی هوشمند و پایدار را هموار سازد.</p> https://www.jimds.com/index.php/jimds/article/download/31/31